Dag van de godsdienstleerkrachten 14 februari 2007

R.-K. Godsdienst
West-Vlaanderen
Secundair

naar
r.-k. godsdienst
basis

Dag van de godsdienstleerkrachten
14 februari 2007

De folder

Onthaal

Bemerk:

De teksten van de plenumreferaten kregen de deelnemers aan 'de dag van de godsdienst in hun map.

Van de werkwinkels kan je hier de teksten downloaden door de link aan te klikken op de titel van elke werkwinkel.

Plenumreferaten

Johan De Tavernier:
Spanning geloof - natuurwetenschappen

Vandaag willen veel mensen en dus ook veel leerlingen vaak veel meer weten over 'natuurwetenschappen' dan over 'geloven'. Dit kan nogal eens vervelend lijken voor godsdienstleraren. Nochtans is het zo dat vele grote wetenschappers heel sterk in de ban waren van 'geloven'. Die spanning tussen 'natuurwetenschappen' en 'geloof' lijkt een constante in de geschiedenis.
In dit referaat exploreren we het spanningsveld tussen geloof en natuurwetenschappen.

Dirk Hutsebaut:
Religie, ideniteit en etnocentrisme

Identiteit als antwoord op de vraag 'Wie ben ik?'. We onderzoeken hoe iemand komt tot een antwoord op deze vraag.
Wij geven ook enkele voorbeelden hoe het antwoord op deze vraag samenhangt met enkele indices van religie.
In tweede instantie gaan wij na hoe mensen de religieuze werkelijkheid lezen.
Tenslotte gaan we even verder in op de relatie met etnocentrisme, een belangrijk gegeven als wij denken aan 11 september 2001.

Luc Anckaert:
Friedrich, Franz, Eva en de andere. Verhalen over zingeving.

Verhalen zijn een spiegel van de werkelijkheid en kunnen ons helpen de werkelijkheid beter te verwoorden. In het lesgebeuren kunnen verhalen een wegwijzer zijn om over zinervaring te spreken. In het referaat lezen we drie korte verhalen die de vraag naar de zingeving scherp formuleren. De verhalen belichten telkens een ander aspect. Het zijn verhalen die ook in de les kunnen worden gebruikt. Ze sluiten aan bij meerdere doelstellingen.
Nietzsche vertelt hoe de zingeving enkel vanuit het individu kan komen; Kafka verwoordt de mislukte zoektocht naar de oriëntatie van het leven; Genesis plaatst het geheim van de zingeving in een relationeel gebeuren.

Werkwinkels

Griet Deforche en Valérie Mouton:
'Is de mens maar een hoopje cellen? Project over de relatie religie en wetenschap.'

'Science without religion is lame, religion without science is blind.' (A. Einstein)
Vaak vertrekken leerlingen vanuit het idee dat de (exacte) wetenschap alles kan verklaren en dat God hierbij overbodig wordt. Is dit zo? Hoeven wetenschap en religie elkaar tegen te spreken? Hoe kunnen ze elkaar aanvullen? Wat kunnen ze voor de mens en de wereld betekenen? Dit zijn enkele vragen waar we bij stilstaan in het vakoverschrijdende project 'Wetenschap en Religie' dat georganiseerd wordt in de seminarie-uren van het zesde aso in onze school.
Na een korte voorstelling van de projectwerking in het Sint-Janscollege (Poperinge) durven we ook met jullie de discussie aan.

Tine Decoster, Goedele Durnez en Nele Steeman:
'Wereldbeelden, godsbeelden en mensbeelden in de kunst'

Het leerplan reikt veel thema's aan voor een eerste graad maar het is niet altijd eenvoudig om een diversiteit aan werkvormen te gebruiken. In deze werkwinkel krijg je verschillende invalshoeken en werkvormen vanuit de moderne kunst aangeboden.

Joost Van Den Driessche:

We verkennen samen 'My Thomas': een elektronisch logboeksysteem waarin leerlingen uitgenodigd worden rond een aantal gestructureerde thema's via woord en beeld te reflecteren over hun levensbeschouwelijke en religieuze groei in de loop van verschillende jaren.

We verkennen samen het instrument 'Beginsituatie': via een elektronisch invulblad maken de leerlingen kennis met de komende terreinen en doelen; moeten zij zichzelf en hun klas levensbeschouwelijk inschatten en plaatsen; kunnen zij actief deelnemen aan het leerproces door o.a. lesimpulsen voor te stellen...
De leerkracht krijgt een statistisch of opsommend overzicht en kan hiermee aan de slag.

Luc Delaey:
'You had a father: let your son say so.'

De volgende verhalen ontmoeten elkaar: de film L' Enfant van de gebroeders Dardenne in dialoog met de parabel van De Verloren Zoon (Lc 15,11-32), door Rembrandt samengebald tot een aanschouwelijke stilte.
Het dagboek van Luc Dardenne, Au dos de nos images 1991-2005 (éditions du Seuil, 2005) confronteert ons met de levensbeschouwelijke vragen (familierelaties, schuld en boete, vergeving, genade, de inspiratie van Emmanuel Levinas en van de bijbel) die achter de schermen tot een Gouden Palm op het Filmfestival van Cannes (2005) hebben geleid.
Zoals de trilogie van Lucas in hoofdstuk 15 kunnen de laatste films van de gebroeders Dardenne ons misschien op weg helpen om het verlorene terug te vinden.
(Van de film L' Enfant worden slechts enkele fragmenten getoond, maar de syllabus geeft een volledige synopsis van deze film.)

Régine Cuypers en Fredrik Janssens:
'Leren naar een leven in de samenleving'

'De Vlaamse Gemeenschap wil het recht van alle gedetineerden en hun directe sociale omgeving op een integrale en kwaliteitsvolle hulp- en dienstverlening waarborgen, zodat ook zij zich harmonisch en volwaardig kunnen ontplooien in de samenleving.' (Strategisch Plan Hulp-en Dienstverlening aan Gedetineerden, 2000)
Régine Cuypers en Frederik Janssens getuigen hoe zij vanuit deze visie inspelen op de noden en verzuchtingen van gedetineerden.
Frederik Janssens zal het hebben over het profiel van de gedetineerde (veel jonge mensen) en wat detentie met je doet (het begrip: 'detentieschade'). Hij zal pleiten voor een grotere betrokkenheid van de gemeenschap op wie achter de tralies zit. Ook zal hij toelichten hoe 'De Rode Antraciet vzw' met zijn aanbod (cursuswerk, sociaal-artistieke projecten, cultuur) inspeelt op de noden van gedetineerden.
Régine Cuypers is de verantwoordelijke voor de ondersteuning van het onderwijs aan gedetineerden in de Vlaamse en Brusselse gevangenissen. Samen met vele anderen wil ze komen tot een voldoende en kwalitatief onderwijsaanbod voor gedetineerden. Een korte historiek en een schets van de huidige situatie zal leiden tot het profiel van de cursist in de gevangenis. Ook de rol en de impact van het onderwijs worden toegelicht.

Rudy Masschelein:
'Het enneagram: achtergrond en didactiek'

Het enneagram is een levensbeschouwelijk systeem dat negen verschillende types van persoonlijkheden onderscheidt en omschrijft aan de hand van een symbool. Dit symbool bestaat uit een cirkel met daarin een driehoek, aangevuld met een figuur met zes onregelmatige zijden, die hexade wordt genoemd.
In deze workshop starten we van nul. In een eerste deel wordt het basisgebruik van deze persoonlijkheidstypering toegelicht. Daarna gaan we dieper in op het gebruik van het enneagram binnen een klassencontext door het geven van duidelijke didactische wenken en tips. Verder is er naast de basis ook aandacht voor inhoudelijke verdieping.

Georges Missiaen
'Creativiteit van nu in een kerk van toen'
De Sint-Hadrianuskerk te Handzame heeft een goed bewaard neogotisch interieur van middelmatige kwaliteit. Dat de kerk een vieringtoren heeft die op zware zuilen rust is een gegeven waar men niet om heen kan. Het liturgisch functioneren was de eerste betrachting bij de herinrichting.
Het was de bedoeling door kunst en design een traditioneel interieur ook voor een hedendaags publiek attractief te maken.
Het wordt een geleid bezoek met uiteraard gelegenheid tot gesprek.
Deze werkwinkel gaat enkel door in de namiddag. Geïnteresseerden rijden na het middagmaal- met de eigen wagen naar Handzame.

Annie Degroote:
'Palliatieve zorg: zorg voor kwaliteit in de laatste levensfase.'

Palliatieve zorg wil op een eerlijke en respectvolle manier ondersteuning bieden aan zwaar zieke mensen.
Wij hebben tot doel ernstig zieke mensen met 'een mantel van zorg' te omringen, om hun laatste levensmaanden zo comfortabel mogelijk te laten verlopen samen met de mensen die hen vertrouwd zijn.
Aan de hand van een casus willen we de verschillende aspecten van palliatieve zorg en de rol van de vele betrokkenen verkennen.
Het getuigenis staat hier centraal, samen met de aanvullende vraagstelling door de deelnemers aan de sessie.

An Quaghebeur:
'Waar biologie de grens met de ethiek raakt.'

Je eigen lessen biologie liggen waarschijnlijk al een tijdje achter je en ondertussen stond de wetenschap ook niet stil.
We proberen op korte tijd je kennis op te frissen en je voldoende achtergrond te geven om wetenschappelijk geletterd een ethisch gesprek met je leerlingen aan te gaan.
Na een overzicht van de leerinhouden die leerlingen nu in de biologie krijgen en het duiden van de wetenschappelijke methode dompelen we je onder in enkele onderwerpen uit zowel de eerste als de derde graad: het ontstaan van nieuw menselijk leven (voortplanting); de wetenschappelijke achtergrond bij de ingrepen op de vruchtbaarheid; de soa's

Peter Durnez:
'Waar biologie de grens met de ethiek raakt'

Je eigen lessen biologie liggen waarschijnlijk al een tijdje achter je en ondertussen stond de wetenschap ook niet stil.
We proberen op korte tijd je kennis op te frissen en je voldoende achtergrond te geven om wetenschappelijk geletterd een ethisch gesprek met je leerlingen aan te gaan.
Deze sessie kan een vervolg zijn op werkwinkel 9 maar kan ook los daarvan gevolgd worden. Na een kort algemeen overzicht van de leerinhouden die leerlingen nu in de biologie krijgen en het duiden van de wetenschappelijke methode dompelen we je onder in enkele onderwerpen uit de derde graad: genetische manipulatie, klonen, evolutie.