|
R.-K.
Godsdienst
West-Vlaanderen
Secundair












naar
r.-k. godsdienst
basis
| |
Dag
van de godsdienstleerkrachten
27
februari 2008...
Klik op de links
van de titels om de teksten te lezen of te downloaden.
Indien
er 2 links bij 1 titel staan, dan zijn er twee onderdelen van de syllabus.
De folder met het overzicht van de dag.
Ontvangst

Verwelkoming
door de voorzitter van de stuurgroep Piet Lavens

een
eerste referaat
door de heer Jürgen François
Wetenschap: weg of obstakel naar een schepper?
J. François
is directeur van het Hoger Diocesaan Godsdienstinstituut te Gent.
Samenvatting:

Creationisme en
Intelligent Design zijn ook in Vlaanderen geen onbekende stromingen meer, dat
toonde de kleine storm hieromtrent in het Vlaams Parlement en de geschreven pers
tijdens de voorbije zomermaanden aan. Niets minder dan de vraag over de
verhouding tussen wetenschap en scheppingsgeloof is hier in het geding. Vallen
beide met elkaar nooit te verzoenen en is dit ook niet wenselijk, omdat ze
gewoon op een verschillende wijze naar eenzelfde werkelijkheid kijken? Is het
dus gewoon kwestie van verschillende ‘taalspelen’? In dit referaat staan we stil
bij de klassieke oplossingen om wetenschap en religie van elkaar te
(onder-)scheiden. We concluderen dat deze toch niet waterdicht zijn.
Fundamentele wetenschappelijke inzichten hebben wél gevolgen voor de wijze
waarop wij vandaag over God als Schepper spreken. Zijn zij voor onszelf en onze
leerlingen eerder een obstakel of biedt deze confrontatie juist een nieuwe kans?
een
tweede referaat
door de heer Ides Depotter
Stimulerende stijlen voor leerlingen en lesgevers
I. Depotter
is psycholoog en lector opvoedkundige wetenschappen aan KATHO-RENO. Hij is
tevens lector postgraduaat schoolinterne leerlingenbegeleiding
Samenvatting:

‘Zij heeft stijl’ , zongen de Kreuners enkele decennia
terug. Zij heeft inderdaad stijl, maar … die hebben wij ook. Iedereen heeft
immers zo zijn manier van doen. Leraren hebben een eigen lesstijl, leerlingen
een eigen leerstijl. Soms sluiten lesstijl en leerstijl goed bij elkaar aan,
maar soms ook niet … Deze vaststelling kan een verklaring inhouden voor de
(in)effectiviteit van het leerproces van de leerling.
In het referaat geven we een beknopt overzicht van de verschillende
leerstijltheorieën. We gaan na welke bijdrage deze theorieën kunnen leveren
tot het didactisch handelen van de leraar. We stellen ons met andere woorden
de vraag hoe en in hoeverre we als leerkracht het leerproces van onze
leerlingen kunnen ondersteunen door onze manier van doen, door onze … stijl!
En nu... op naar
de
werkwinkels
Werkwinkel 1:
Leer– en lesstijlen in de godsdienstles
Ides Depotter, psycholoog, lector opvoedkundige wetenschappen KATHO-RENO, lector
Postgraduaat Schoolinterne Leerlingbegeleiding
 |
In deze werkwinkel leggen we de link tussen theorie en
praktijk. Vanuit het overzicht van de leerstijltheorieën (zie referaat 2)
gaan we na waar en hoe we mogelijkheden zien om lesstijl en leerstijl op
elkaar af te stemmen. Dat doen we door enkele didactische componenten
kritisch door te lichten vanuit de idee van leerstijlgericht leren:
* onderwijsopvatting,
* lesdoelen en leerdoelen,
* werkvormen en media,
* variatie en differentiatie,
* evaluatievormen. |
Werkwinkel 2:
Filosoferen met jongeren
Fons Vandormael, licentiaat toegepaste theologie, lector godsdienst
KATHO-RENO, (startend) animator van een filosofisch café
 |
De slogans van het grote eigengelijk verbergen de armoede
van het denken en reflecteren. Waarheid lijkt te ontstaan op de punt van de
tong, terwijl echte vragen behoefte hebben aan argumenten en twijfel, aan
achtergrond en betrokkenheid, aan confrontatie en analyse.
Filosoferen laat vragen rijpen tot hun antwoorden in staat zijn houvast te
bieden voor het eigen denken en handelen, tot ze ontmoetingen mogelijk maken
van bedachtzaam luisteren en aarzelend spreken. Filosoferen vraagt de moed
om vanzelfsprekendheden telkens weer in vraag te stellen.
Beroepsfilosofen doen het in hun studiekamer, in dialoog met de wijsheid van
het verleden of in debatten waarin ze met hun collega’s in de clinch gaan.
Maar een andere mogelijkheid is dat men samen rond een tafel gaat zitten en
in een open gesprek door vragen elkaars denken aftast en ideeën en
argumenten samenlegt, tot er helderheid ontstaat.
In deze werksessie willen we aan de hand van enkele ‘echte’ vragen zowel
inhoudelijk als methodisch de mogelijkheden en de grenzen van het
filosofische gesprek verkennen. We ontdekken dat deze wijze van denken in
alle vakken, zeker ook in de godsdienstles, een nuttige, maar ook boeiende
activiteit kan zijn. |
Werkwinkel 3:
Feesten ‘op een begeleid zelfstandige manier’ in beeld!
Jan Minnebo, godsdienstleraar eerste graad in het Technisch Instituut
Heilige Familie en in de Sint-Jozefhumaniora, Brugge
|

Vandaag kan je in het vak godsdienst veel ‘ingrediënten’
over godsdienstige thema’s (zoals ‘feesten’) via een waaier aan didactische
middelen (websites, dvd, (hand)boeken ...) verwerken. Leerlingen moeten
uiteraard bij deze inhoudelijke stroom begeleid worden. Zo kunnen ze op een
constructieve manier, naast het ‘klassieke leren’, ook ‘zelfstandig leren’.
(BZL= begeleid zelfstandig leren) Voor deze workshop illustreren we dit
begeleid zelfstandig leren aan de hand van de schooltelevisieserie ‘Feesten’
uit de reeks ‘Levensbeschouwing in beeld’.
De afleveringen van deze reeks brengen de eigen ervaringen van jongeren en
de verhalen, rituelen en gebruiken bij elkaar. |
Werkwinkel 4:
Creatief met
laatstejaars
Alexandra Vandenbussche, godsdienstleraar derde graad in het VTI Veurne
|
We starten met het overlopen van de zeven lichamelijke
werken van barmhartigheid, toegelicht aan de hand van foto’s genomen tijdens
activiteiten met de leerlingen (7 de
bso). De werken werden in de loop van
het eerste trimester letterlijk uitgevoerd. Zo was er het ‘pietenfeest’ om
zieke bejaarden op te vrolijken.
Vervolgens nemen we het werk ‘de hongerigen voeden’ extra onder de loep aan
de hand van een bespreking van de film ‘A pursuit of happiness’ en een spel
over armoede, gemaakt door mijn leerlingen, waarin de levensbeschouwelijke
achtergrond aan bod komt.
In het tweede deel van de workshop bouwen we verder op het spel. Mijn
leerlingen (zesdejaars) mogen gedurende 8 lessen een godsdienstig
gezelschapsspel maken over een zelfgekozen thema met behulp van internet, de
Bijbel, knutselmateriaal ... Ze moeten hierbij de spelhandleiding volgen
(die wordt op de dag van de godsdienst uitgedeeld). We zullen ook
voorbeelden van spelen tentoonstellen. |
Werkwinkel 5:
De
binnenkant van woorden
Sofie Verscheure, medewerker van Yotb, een team dat groepen begeleidt bij de
opstart en ontwikkeling van vernieuwende projecten op het kruispunt van
vormgeving en spiritualiteit
 |
De christelijke spiritualiteit is een spiritualiteit waar
het woord erg centraal staat. Woorden kunnen betekenis openen, maar ook
vervlakken. In deze werkwinkel onderzoeken we inspirerende werkvormen die
woorden, gedachten en teksten beeldend een plaats proberen te geven in de
realiteit van elke dag.
Hoe kan bijvoorbeeld het lesbegin een sleutelmoment worden? Hoe kunnen we
een jaarthema of een thema voor een viering vanuit de essentie ‘verwoorden’? |
Werkwinkel 6:
Jongeren geloven in blits en snel scoren.
Enkele ethische reflecties over arbeid en jongeren
Myriam Willaert, licentiaat agogiek en M.B.A., lector netwerkeconomie voor
Howest en docente CVO Ieper
|
Tijdens deze workshop bekijken we hoe we leerlingen van het
7 e
jaar bso, met al enige werkervaring, kunnen
leren ethisch denken over arbeidsgerelateerde problemen. In het kader van de
godsdienstlessen gebruiken we het ‘stakeholdersmodel’ als instrument voor
het oplossen van ethische kwesties. De bedoeling is dat het ‘stakeholdersmodel’
voor de studenten een denkwijze vormt die ze zelf kunnen gebruiken voor
andere ethische of sociale dilemma’s waarmee ze in hun professionele
carrière zullen geconfronteerd worden.
We reiken diverse lesimpulsen aan om ethisch te leren denken over
werkervaringen. Ook bekijken we lesvormen als werken met cartoons,
dilemma’s, film, actualiteit ... |
Werkwinkel 7: Ik moest van Pilatus achter Jezus aan: het
Vicariusdocument
Bart Uytterhoeven, godsdienstleraar
 |
‘Leerlingen weten niets meer van de bijbel’ is een vaak
gehoorde verzuchting in middens van godsdienstleraren. ‘Vroeger’ stond
kennis van het Nieuwe Testament nog uitdrukkelijk in het leerplan, vandaag
moet je zelf uitzoeken hoe, waar en wanneer je die Bijbelkennis
binnenbrengt.
"Het Vicariusdocument" presenteert zich via het internet als een zoektocht
naar wie Jezus van Nazareth is, en brengt zo die Bijbelkennis in het bereik
van leerlingen. Het is een opdrachtenreeks die leerlingen niet alleen
stapsgewijs Bijbelkennis laat ontdekken, maar hen ook uitdaagt om een
persoonlijk antwoord te geven op de vragen die opgeroepen worden.
Hoewel ontwikkeld voor het vierde jaar, kan het evengoed in hogere jaren
gebruikt worden. |
Werkwinkel 8: Welkom in de Tuin van Hades!
Kurt Götze, werkzaam in een internationaal transportbedrijf (general
manager), met een grote affiniteit met cultuur, literatuur en funeraire kunst
deze werkwinkel kon niet doorgaan wegens ziekte van de spreker.
Werkwinkel 9:
Het
evangelie volgens Pilatus (Eric-Emmanuel Schmitt)
Luc Delaey, licentiaat in de Godsdienstwetenschappen, godsdienstleraar in
het Klein Seminarie, Roeselare
 |
Boeken over een zogenaamde verborgen dimensie van het geloof
en over de apocriefe evangeliën zijn in trek, denken we maar aan het succes
van de ‘Da Vinci Code’.
Misschien kunnen godsdienstlessen op deze hedendaagse nieuwsgierigheid
inspelen en kan de lectuur van ‘Het
evangelie volgens Pilatus’ van Eric-Emmanuel Schmitt onze jongeren
onrechtstreeks uitnodigen om het christelijk verhaal weer op te nemen.
Deze “historische roman” is, zoals een biografie, gebaseerd op historisch
onderzoek, maar geeft, zoals elke roman, meer ruimte aan de
verbeeldingskracht. Misschien waren de eerste evangelisten daarom ook
romanschrijvers. “Natuurlijk,
‘roman’ wil zeggen: subjectief, denkbeeldig. Maar dat wil nog niet zeggen:
onwaarschijnlijk of onzinnig. Er zijn van die werkelijkheden die je niet in
een andere taal kunt overzetten. Ik vraag me zelfs af of bepaalde waarheden
niet uitsluitend in de vorm van verhalen, romans en sprookjes kunnen worden
uitgedrukt…”, schrijft Schmitt in het nawoord van zijn boek.
Door deze roman op het leerplan van het zesde jaar te betrekken, dagen we
onze jongeren uit om het verhaal als een spiegel op hun eigen leven te
leggen, om bij wijze van spreken hun eigen “vijfde evangelie” te schrijven
waarin ze op verhaal kunnen komen. |
Werkwinkel 10:
De
zelfontplooiing uitgedaagd: over jongeren en waarden
Noël Selis, docent Religie, Zingeving en Levensbeschouwing in KATHO-IPSOC
|

De hedendaagse jongeren lijken het geloof in de ‘grote
verhalen en tradities’ definitief kwijt te zijn. Wat rest, is enkel het
autonome individu dat voor zichzelf uitmaakt wat hij of zij het beste vindt.
De vraag naar wat ‘waarde’ heeft en zinvol is, wordt gedelegeerd naar het
privéterrein. Alles lijkt te kunnen en te mogen: van iedere keuze wordt ook
de keerzijde als legitiem erkend. Stabiliteit heeft plaats gemaakt voor
onzekerheid. Leraren en leerlingen lijken, midden deze context, een andere
taal te spreken. Ieder zijn zin of doen wat je moet doen? Hoe groot is de
kloof?
In deze werkwinkel willen we:
* een analyse maken van de postmoderne
waarden- en normenbeleving;
* (interactief) wegen zoeken
om, voorbij mogelijke wederzijdse ergernis of onverschilligheid, zinvol en
goed samen te werken. |
Werkwinkel 11:
Godsdienstonderricht multimediaal gevoed
Joost Vandendriessche,
ex-godsdienstleraar in tweede en derde graad, informaticaleerkracht in
volwassenonderwijs en nascholer VSKO
 |
Tijdens deze werkwinkel gaan we na welke de mogelijkheden
zijn om multimediaal te werken in een godsdienstles. We zoeken op het web
naar beeld-, klank- en videomateriaal.
* Hoe ga je te werk?
* Waar kan je wat vinden?
* Downloadtips.
* Welke |
Met dank
aan alle leden van de stuurgroep godsdienst
en aan het Eekhoutcentrum

|