R.-K. Godsdienst
West-Vlaanderen

Secundair

Welkom
Activiteiten/actualiteit
Artikels
Didactische suggesties
Inspectie
Interessante sites
Nascholing
Leerplan
Nieuwsbrief
Opleiding
Wie?
Suggesties?

naar
r.-k. godsdienst
basis

 

Dag van de godsdienstleerkrachten

27 februari 2008...

 

Klik op de links van de titels om de teksten te lezen of te downloaden.
Indien er 2 links bij 1 titel staan, dan zijn er twee onderdelen van de syllabus.

De folder met het overzicht van de dag.

Ontvangst

Verwelkoming door de voorzitter van de stuurgroep Piet Lavens

 

een eerste referaat door de heer Jürgen François

Wetenschap: weg of obstakel naar een schepper?
J. François is directeur van het Hoger Diocesaan Godsdienstinstituut te Gent.
Samenvatting:

Creationisme en Intelligent Design zijn ook in Vlaanderen geen onbekende stromingen meer, dat toonde de kleine storm hieromtrent in het Vlaams Parlement en de geschreven pers tijdens de voorbije zomermaanden aan. Niets minder dan de vraag over de verhouding tussen wetenschap en scheppingsgeloof is hier in het geding. Vallen beide met elkaar nooit te verzoenen en is dit ook niet wenselijk, omdat ze gewoon op een verschillende wijze naar eenzelfde werkelijkheid kijken? Is het dus gewoon kwestie van verschillende ‘taalspelen’? In dit referaat staan we stil bij de klassieke oplossingen om wetenschap en religie van elkaar te (onder-)scheiden. We concluderen dat deze toch niet waterdicht zijn. Fundamentele wetenschappelijke inzichten hebben wél gevolgen voor de wijze waarop wij vandaag over God als Schepper spreken. Zijn zij voor onszelf en onze leerlingen eerder een obstakel of biedt deze confrontatie juist een nieuwe kans?

een tweede referaat door de heer Ides Depotter

Stimulerende stijlen voor leerlingen en lesgevers
I. Depotter is psycholoog en lector opvoedkundige wetenschappen aan KATHO-RENO. Hij is tevens lector postgraduaat schoolinterne leerlingenbegeleiding
Samenvatting:

‘Zij heeft stijl’ , zongen de Kreuners enkele decennia terug. Zij heeft inderdaad stijl, maar … die hebben wij ook. Iedereen heeft immers zo zijn manier van doen. Leraren hebben een eigen lesstijl, leerlingen een eigen leerstijl. Soms sluiten lesstijl en leerstijl goed bij elkaar aan, maar soms ook niet … Deze vaststelling kan een verklaring inhouden voor de (in)effectiviteit van het leerproces van de leerling.
In het referaat geven we een beknopt overzicht van de verschillende leerstijltheorieën. We gaan na welke bijdrage deze theorieën kunnen leveren tot het didactisch handelen van de leraar. We stellen ons met andere woorden de vraag hoe en in hoeverre we als leerkracht het leerproces van onze leerlingen kunnen ondersteunen door onze manier van doen, door onze … stijl!

En nu... op naar de werkwinkels
 

Werkwinkel 1: Leer– en lesstijlen in de godsdienstles
Ides Depotter, psycholoog, lector opvoedkundige wetenschappen KATHO-RENO, lector Postgraduaat Schoolinterne Leerlingbegeleiding

In deze werkwinkel leggen we de link tussen theorie en praktijk. Vanuit het overzicht van de leerstijltheorieën (zie referaat 2) gaan we na waar en hoe we mogelijkheden zien om lesstijl en leerstijl op elkaar af te stemmen. Dat doen we door enkele didactische componenten kritisch door te lichten vanuit de idee van leerstijlgericht leren:
*
onderwijsopvatting,
*
lesdoelen en leerdoelen,
*
werkvormen en media,
*
variatie en differentiatie,
*
evaluatievormen.

Werkwinkel 2: Filosoferen met jongeren
Fons Vandormael, licentiaat toegepaste theologie, lector godsdienst KATHO-RENO, (startend) animator van een filosofisch café

De slogans van het grote eigengelijk verbergen de armoede van het denken en reflecteren. Waarheid lijkt te ontstaan op de punt van de tong, terwijl echte vragen behoefte hebben aan argumenten en twijfel, aan achtergrond en betrokkenheid, aan confrontatie en analyse.
Filosoferen laat vragen rijpen tot hun antwoorden in staat zijn houvast te bieden voor het eigen denken en handelen, tot ze ontmoetingen mogelijk maken van bedachtzaam luisteren en aarzelend spreken. Filosoferen vraagt de moed om vanzelfsprekendheden telkens weer in vraag te stellen.
Beroepsfilosofen doen het in hun studiekamer, in dialoog met de wijsheid van het verleden of in debatten waarin ze met hun collega’s in de clinch gaan.
Maar een andere mogelijkheid is dat men samen rond een tafel gaat zitten en in een open gesprek door vragen elkaars denken aftast en ideeën en argumenten samenlegt, tot er helderheid ontstaat.
In deze werksessie willen we aan de hand van enkele ‘echte’ vragen zowel inhoudelijk als methodisch de mogelijkheden en de grenzen van het filosofische gesprek verkennen. We ontdekken dat deze wijze van denken in alle vakken, zeker ook in de godsdienstles, een nuttige, maar ook boeiende activiteit kan zijn.

Werkwinkel 3: Feesten ‘op een begeleid zelfstandige manier’ in beeld!
Jan Minnebo, godsdienstleraar eerste graad in het Technisch Instituut Heilige Familie en in de Sint-Jozefhumaniora, Brugge

Vandaag kan je in het vak godsdienst veel ‘ingrediënten’ over godsdienstige thema’s (zoals ‘feesten’) via een waaier aan didactische middelen (websites, dvd, (hand)boeken ...) verwerken. Leerlingen moeten uiteraard bij deze inhoudelijke stroom begeleid worden. Zo kunnen ze op een constructieve manier, naast het ‘klassieke leren’, ook ‘zelfstandig leren’. (BZL= begeleid zelfstandig leren) Voor deze workshop illustreren we dit begeleid zelfstandig leren aan de hand van de schooltelevisieserie ‘Feesten’ uit de reeks ‘Levensbeschouwing in beeld’.
De afleveringen van deze reeks brengen de eigen ervaringen van jongeren en de verhalen, rituelen en gebruiken bij elkaar.

Werkwinkel 4: Creatief met laatstejaars
Alexandra Vandenbussche, godsdienstleraar derde graad in het VTI Veurne

We starten met het overlopen van de zeven lichamelijke werken van barmhartigheid, toegelicht aan de hand van foto’s genomen tijdens activiteiten met de leerlingen (7de bso). De werken werden in de loop van het eerste trimester letterlijk uitgevoerd. Zo was er het ‘pietenfeest’ om zieke bejaarden op te vrolijken.
Vervolgens nemen we het werk ‘de hongerigen voeden’ extra onder de loep aan de hand van een bespreking van de film ‘A pursuit of happiness’ en een spel over armoede, gemaakt door mijn leerlingen, waarin de levensbeschouwelijke achtergrond aan bod komt.
In het tweede deel van de workshop bouwen we verder op het spel. Mijn leerlingen (zesdejaars) mogen gedurende 8 lessen een godsdienstig gezelschapsspel maken over een zelfgekozen thema met behulp van internet, de Bijbel, knutselmateriaal ... Ze moeten hierbij de spelhandleiding volgen (die wordt op de dag van de godsdienst uitgedeeld). We zullen ook voorbeelden van spelen tentoonstellen.

Werkwinkel 5: De binnenkant van woorden
Sofie Verscheure, medewerker van Yotb, een team dat groepen begeleidt bij de opstart en ontwikkeling van vernieuwende projecten op het kruispunt van vormgeving en spiritualiteit

De christelijke spiritualiteit is een spiritualiteit waar het woord erg centraal staat. Woorden kunnen betekenis openen, maar ook vervlakken. In deze werkwinkel onderzoeken we inspirerende werkvormen die woorden, gedachten en teksten beeldend een plaats proberen te geven in de realiteit van elke dag.
Hoe kan bijvoorbeeld het lesbegin een sleutelmoment worden? Hoe kunnen we een jaarthema of een thema voor een viering vanuit de essentie ‘verwoorden’?

Werkwinkel 6: Jongeren geloven in blits en snel scoren. Enkele ethische reflecties over arbeid en jongeren
Myriam Willaert, licentiaat agogiek en M.B.A., lector netwerkeconomie voor Howest en docente CVO Ieper

Tijdens deze workshop bekijken we hoe we leerlingen van het 7e jaar bso, met al enige werkervaring, kunnen leren ethisch denken over arbeidsgerelateerde problemen. In het kader van de godsdienstlessen gebruiken we het ‘stakeholdersmodel’ als instrument voor het oplossen van ethische kwesties. De bedoeling is dat het ‘stakeholdersmodel’ voor de studenten een denkwijze vormt die ze zelf kunnen gebruiken voor andere ethische of sociale dilemma’s waarmee ze in hun professionele carrière zullen geconfronteerd worden.
We reiken diverse lesimpulsen aan om ethisch te leren denken over werkervaringen. Ook bekijken we lesvormen als werken met cartoons, dilemma’s, film, actualiteit ...

Werkwinkel 7: Ik moest van Pilatus achter Jezus aan: het Vicariusdocument
Bart Uytterhoeven, godsdienstleraar

‘Leerlingen weten niets meer van de bijbel’ is een vaak gehoorde verzuchting in middens van godsdienstleraren. ‘Vroeger’ stond kennis van het Nieuwe Testament nog uitdrukkelijk in het leerplan, vandaag moet je zelf uitzoeken hoe, waar en wanneer je die Bijbelkennis binnenbrengt.
"Het Vicariusdocument" presenteert zich via het internet als een zoektocht naar wie Jezus van Nazareth is, en brengt zo die Bijbelkennis in het bereik van leerlingen. Het is een opdrachtenreeks die leerlingen niet alleen stapsgewijs Bijbelkennis laat ontdekken, maar hen ook uitdaagt om een persoonlijk antwoord te geven op de vragen die opgeroepen worden.
Hoewel ontwikkeld voor het vierde jaar, kan het evengoed in hogere jaren gebruikt worden.

Werkwinkel 8: Welkom in de Tuin van Hades!
Kurt Götze, werkzaam in een internationaal transportbedrijf (general manager), met een grote affiniteit met cultuur, literatuur en funeraire kunst

    deze werkwinkel kon niet doorgaan wegens ziekte van de spreker.

Werkwinkel 9: Het evangelie volgens Pilatus (Eric-Emmanuel Schmitt)
Luc Delaey, licentiaat in de Godsdienstwetenschappen, godsdienstleraar in het Klein Seminarie, Roeselare

Boeken over een zogenaamde verborgen dimensie van het geloof en over de apocriefe evangeliën zijn in trek, denken we maar aan het succes van de ‘Da Vinci Code’. Misschien kunnen godsdienstlessen op deze hedendaagse nieuwsgierigheid inspelen en kan de lectuur van ‘Het evangelie volgens Pilatus’ van Eric-Emmanuel Schmitt onze jongeren onrechtstreeks uitnodigen om het christelijk verhaal weer op te nemen.
Deze “historische roman” is, zoals een biografie, gebaseerd op historisch onderzoek, maar geeft, zoals elke roman, meer ruimte aan de verbeeldingskracht. Misschien waren de eerste evangelisten daarom ook romanschrijvers.
“Natuurlijk, ‘roman’ wil zeggen: subjectief, denkbeeldig. Maar dat wil nog niet zeggen: onwaarschijnlijk of onzinnig. Er zijn van die werkelijkheden die je niet in een andere taal kunt overzetten. Ik vraag me zelfs af of bepaalde waarheden niet uitsluitend in de vorm van verhalen, romans en sprookjes kunnen worden uitgedrukt…”, schrijft Schmitt in het nawoord van zijn boek.
Door deze roman op het leerplan van het zesde jaar te betrekken, dagen we onze jongeren uit om het verhaal als een spiegel op hun eigen leven te leggen, om bij wijze van spreken hun eigen “vijfde evangelie” te schrijven waarin ze op verhaal kunnen komen.

Werkwinkel 10: De zelfontplooiing uitgedaagd: over jongeren en waarden
Noël Selis, docent Religie, Zingeving en Levensbeschouwing in KATHO-IPSOC

De hedendaagse jongeren lijken het geloof in de ‘grote verhalen en tradities’ definitief kwijt te zijn. Wat rest, is enkel het autonome individu dat voor zichzelf uitmaakt wat hij of zij het beste vindt. De vraag naar wat ‘waarde’ heeft en zinvol is, wordt gedelegeerd naar het privéterrein. Alles lijkt te kunnen en te mogen: van iedere keuze wordt ook de keerzijde als legitiem erkend. Stabiliteit heeft plaats gemaakt voor onzekerheid. Leraren en leerlingen lijken, midden deze context, een andere taal te spreken. Ieder zijn zin of doen wat je moet doen? Hoe groot is de kloof?
In deze werkwinkel willen we:

*
een analyse maken van de postmoderne waarden- en normenbeleving;
*
(interactief) wegen zoeken om, voorbij mogelijke wederzijdse ergernis of onverschilligheid, zinvol en goed samen te werken.

Werkwinkel 11: Godsdienstonderricht multimediaal gevoed
Joost Vandendriessche,
ex-godsdienstleraar in tweede en derde graad, informaticaleerkracht in volwassenonderwijs en nascholer VSKO

Tijdens deze werkwinkel gaan we na welke de mogelijkheden zijn om multimediaal te werken in een godsdienstles. We zoeken op het web naar beeld-, klank- en videomateriaal.
*
Hoe ga je te werk?
*
Waar kan je wat vinden?
*
Downloadtips.
*
Welke

 

Met dank aan alle leden van de stuurgroep godsdienst
en aan het Eekhoutcentrum